راهنمای جامع انواع گیربکس اتومات و انواع روغن گیربکس اتومات (بخش دوم)

استانداردهای مهم روغن گیربکس اتومات؛ چگونه روغن مناسب خودرو را انتخاب کنیم؟

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در سرویس گیربکس اتومات، انتخاب روغن فقط بر اساس برند یا قیمت است. هر گیربکس با توجه به طراحی کارخانه، دما، فشار کاری و نوع سیستم داخلی، به روغن مخصوصی نیاز دارد.

در شاهکارشاپ انواع روغن موتور، روغن گیربکس اتومات و محصولات تخصصی نگهداری خودرو با توجه به نیاز خودروها عرضه می‌شود تا مشتری بتواند انتخاب دقیق‌تری داشته باشد.

 

استاندارد Dexron چیست؟

استاندارد Dexron یکی از شناخته‌شده‌ترین استانداردهای روغن گیربکس اتومات است که توسط شرکت جنرال موتورز معرفی شده است.

نسخه‌های مختلفی از این استاندارد وجود دارد:

Dexron II

نسخه قدیمی‌تر روغن گیربکس اتومات که در برخی خودروهای قدیمی استفاده می‌شد.

Dexron III

یکی از رایج‌ترین استانداردها در خودروهای قدیمی‌تر و برخی خودروهای موجود در بازار ایران است.

Dexron VI

نسخه جدیدتر با مقاومت حرارتی بالاتر، عملکرد بهتر در دماهای مختلف و طول عمر بیشتر.

استفاده از روغنی با استاندارد اشتباه حتی اگر کیفیت بالایی داشته باشد، ممکن است باعث عملکرد نامناسب گیربکس شود.

 

استاندارد Mercon چیست؟

Mercon استاندارد معرفی شده توسط شرکت فورد برای روغن گیربکس اتومات است.

برخی خودروها به روغن‌هایی با استانداردهای:

Mercon

Mercon V

Mercon LV

نیاز دارند.

هر کدام از این استانداردها دارای ویسکوزیته و ویژگی‌های متفاوتی هستند.

 

روغن گیربکس Toyota WS و استانداردهای ژاپنی

بسیاری از خودروهای ژاپنی جدید مانند برخی مدل‌های تویوتا به روغن‌هایی با استاندارد WS نیاز دارند.

این نوع روغن‌ها برای گیربکس‌های مدرن با دقت بالا طراحی شده‌اند.

استفاده از روغن نامناسب در این خودروها می‌تواند باعث:

تاخیر در تعویض دنده

ضربه هنگام حرکت

افزایش دمای گیربکس

شود.

 

روغن CVT چیست و چه تفاوتی با ATF دارد؟

یکی از سوالات پرتکرار کاربران:

آیا روغن CVT با روغن گیربکس اتومات معمولی فرق دارد؟

بله.

روغن CVT مخصوص گیربکس‌هایی است که مکانیزم پولی و تسمه دارند.

این روغن باید ویژگی‌های خاصی داشته باشد:

ایجاد اصطکاک کنترل‌شده

جلوگیری از لغزش تسمه

تحمل فشار بالا

کنترل دمای کاری

استفاده از ATF معمولی در گیربکس CVT می‌تواند باعث خرابی سیستم انتقال قدرت شود.

 

هر چند کیلومتر روغن گیربکس اتومات را تعویض کنیم؟

این یکی از بیشترین سوالات کاربران درباره گیربکس اتومات است.

برخلاف تصور بعضی افراد، روغن گیربکس اتومات دائمی نیست و با گذشت زمان کیفیت خود را از دست می‌دهد.

زمان مناسب تعویض روغن گیربکس به عوامل مختلفی بستگی دارد:

نوع خودرو

مدل گیربکس

شرایط رانندگی

میزان ترافیک

گرمای محیط

کیفیت روغن مصرفی

به طور معمول بسیاری از خودروها بین:

۴۰ هزار تا ۸۰ هزار کیلومتر

نیاز به بررسی و تعویض روغن گیربکس دارند.

در خودروهایی که در شهرهای پرترافیک مانند مشهد استفاده می‌شوند یا فشار کاری بیشتری دارند، بررسی زودتر روغن گیربکس توصیه می‌شود.

 

آیا روغن گیربکس اتومات مادام‌العمر است؟

یکی از باورهای اشتباه:

روغن گیربکس من نوشته Lifetime، پس نیازی به تعویض ندارد؟

خیر.

عبارت Lifetime معمولاً به معنی طول عمر طراحی‌شده قطعه در شرایط خاص کارخانه است، نه اینکه روغن برای همیشه بدون تغییر باقی بماند.

با گذشت زمان:

خاصیت روانکاری کاهش پیدا می‌کند

افزودنی‌های روغن مصرف می‌شوند

آلودگی‌های داخلی افزایش پیدا می‌کند

دمای کاری گیربکس بالاتر می‌رود

به همین دلیل سرویس دوره‌ای گیربکس اهمیت زیادی دارد.

 

علائم خراب شدن روغن گیربکس اتومات چیست؟

بسیاری از رانندگان زمانی برای سرویس اقدام می‌کنند که گیربکس دچار مشکل شده است.

برخی نشانه‌های مهم عبارتند از:

۱- تقه زدن هنگام تعویض دنده

اگر هنگام قرار دادن دنده روی D یا R ضربه احساس می‌کنید، ممکن است کیفیت روغن کاهش یافته باشد یا سیستم هیدرولیکی گیربکس نیاز به بررسی داشته باشد.

 

۲- تاخیر در حرکت خودرو

اگر بعد از قرار دادن دنده روی D چند ثانیه طول می‌کشد تا خودرو حرکت کند، باید وضعیت روغن و فشار گیربکس بررسی شود.

 

۳- لرزش هنگام حرکت

لرزش غیرعادی می‌تواند یکی از نشانه‌های مشکل در روغن، کلاچ‌های داخلی یا قطعات گیربکس باشد.

 

۴- تغییر رنگ و بوی روغن گیربکس

روغن سالم معمولاً رنگ و بوی طبیعی دارد.

اگر روغن:

بسیار تیره شده باشد

بوی سوختگی بدهد

دارای ذرات آلودگی باشد

نیاز به بررسی تخصصی دارد.

 

آیا فیلتر گیربکس اتومات هم باید تعویض شود؟

بله.

فیلتر گیربکس وظیفه جلوگیری از ورود آلودگی‌ها و ذرات فلزی به مسیر روغن را دارد.

در زمان سرویس گیربکس، بررسی وضعیت:

فیلتر گیربکس

کارتل گیربکس

آهنرباهای داخل کارتل

واشرها و آب‌بندی‌ها

اهمیت زیادی دارد.

در اتوسرویس شاهکار مشهد سرویس روغن گیربکس اتومات با بررسی وضعیت روغن، فیلتر و شرایط کلی گیربکس انجام می‌شود.

 

تعویض روغن گیربکس اتومات با دستگاه بهتر است یا دستی؟

این سوال یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران است.

هر دو روش می‌توانند در شرایط مناسب استفاده شوند.

تعویض روغن به روش دستی

در این روش بخشی از روغن تخلیه و روغن جدید جایگزین می‌شود.

مزایا:

روش ساده‌تر

مناسب برای برخی خودروها

هزینه کمتر

 

تعویض روغن با دستگاه

در این روش درصد بیشتری از روغن قدیمی خارج و روغن جدید جایگزین می‌شود.

مزایا:

تعویض کامل‌تر روغن

مناسب برای برخی سرویس‌های دوره‌ای

اما انتخاب روش باید بر اساس:

مدل خودرو

وضعیت گیربکس

سابقه سرویس

انجام شود.

 

ادامه در بخش سوم:

بهترین روغن گیربکس اتومات برای خودروهای مختلف

اشتباهات رایج هنگام تعویض روغن گیربکس

هزینه خرابی گیربکس در مقایسه با هزینه سرویس دوره‌ای